सह्याद्रीच्या कुशीत वसलेला...
पन्हाळगड!
एकेकाळी स्वराज्याचा हा मजबूत किल्ला...
आता मात्र शत्रूच्या प्रचंड वेढ्यात अडकला होता.
गडाच्या चारही बाजूंनी शत्रूचं सैन्य.
हजारो सैनिक...
तोफा...
घोडदळ...
आणि बाहेर पडण्याचा एकही मार्ग नाही.
गडावर मात्र एक वेगळीच शांतता होती.
पण...
ही शांतता एखाद्या भयंकर वादळापूर्वीची होती.
अफझलखानाच्या वधानंतर विजापूरच्या आदिलशाहीत मोठी खळबळ उडाली होती.
शिवाजी महाराजांचा वाढता प्रभाव आदिलशाहीसाठी मोठं आव्हान बनत होता.
म्हणून महाराजांचा बंदोबस्त करण्यासाठी आदिलशाहीने एक बलाढ्य सरदार पाठवला.
त्याचं नाव होतं...
सिद्दी जोहर!
सिद्दी जोहर प्रचंड सैन्य घेऊन स्वराज्यावर चालून आला.
त्याच्या सैन्यात हजारो सैनिक होते.
अफाट तोफखाना होता.
घोडदळ होतं.
आणि त्याचं एकच लक्ष्य होतं...
पन्हाळगड!
सिद्दी जोहरने पन्हाळगडाला असा वेढा घातला...
की गडावरून बाहेर पडणं जवळजवळ अशक्य झालं.
बाहेर शत्रू...
आत महाराज आणि मोजके मावळे.
आणि या सगळ्याच्या मध्ये...
स्वराज्याचा प्रश्न!
दिवस गेले...
आठवडे गेले...
आणि वेढा मात्र काही केल्या उठत नव्हता.
महाराजांना अपेक्षा होती की पावसाळा सुरू झाला...
की सह्याद्रीच्या मुसळधार पावसामुळे सिद्दी जोहरला वेढा उठवावा लागेल.
पण सिद्दी हटला नाही.
पाऊस कोसळत होता...
वारा सुटला होता...
चिखल झाला होता...
पण शत्रूचा वेढा कायम होता.
आता गडावरील अन्नधान्याचा साठा कमी होऊ लागला.
रसद संपत चालली होती.
दिवसेंदिवस परिस्थिती गंभीर होत होती.
महाराजांसमोर दोनच पर्याय होते.
एक...
गडावरच थांबायचं आणि शत्रूचा सामना करायचा.
किंवा...
धोक्याचा डोंगर समोर ठेवून गडातून बाहेर पडायचं.
पण बाहेर पडायचं तरी कसं?
चारही बाजूंनी शत्रू!
हजारो सैनिक!
प्रत्येक वाटेवर पहारा!
अशा परिस्थितीत...
गडातून बाहेर पडणं म्हणजे मृत्यूला आमंत्रण देण्यासारखं होतं.
पण शिवाजी महाराज म्हणजे संकटातही मार्ग शोधणारा राजा.
शत्रूला जे अशक्य वाटतं...
तेच शक्य करून दाखवणं...
हीच महाराजांची खासियत होती.
आणि आता महाराजांच्या मनात एक योजना आकार घेत होती.
एक अशी योजना...
ज्यात शत्रूला वाटेल की विजय त्याच्या हातात आला आहे.
महाराजांनी सिद्दी जोहरकडे तहाचा प्रस्ताव पाठवला.
संदेश असा होता...
“आम्ही तह करण्यास तयार आहोत.
पन्हाळगड तुमच्या स्वाधीन करण्याबाबतही आम्ही चर्चा करू.”
सिद्दी जोहरला हा निरोप मिळाला...
आणि त्याला वाटलं...
शिवाजी आता आपल्या तावडीत सापडला!
महिन्यांच्या वेढ्यानंतर...
शेवटी विजय जवळ आला होता.
शत्रूच्या छावणीत आत्मविश्वास वाढला.
काही ठिकाणी पहारे सैल झाले.
आणि...
महाराजांना हवी असलेली संधी मिळाली.
आता योजना सुरू झाली.
महाराजांनी ठरवलं...
आज रात्री पन्हाळगड सोडायचा!
पण महाराज बाहेर पडले...
तर शत्रूला लगेच कळणार.
मग एक कल्पना पुढे आली.
अशी कल्पना...
ज्यात शत्रूला महाराजच आपल्या हातात सापडले आहेत...
असं वाटणार होतं.
महाराजांसारखाच दिसणारा एक माणूस शोधण्यात आला.
तो होता...
शिवा काशीद!
शिवा काशीद व्यवसायाने नाभिक होता.
पण त्याचा चेहरा आणि शरीरयष्टी महाराजांशी मिळतीजुळती होती.
महाराजांचा पोशाख...
जिरेटोप...
आणि महाराजांसारखा वेश केल्यानंतर...
दूरून पाहणाऱ्याला तो शिवाजी महाराजच वाटत असे.
महाराजांनी त्याच्यासमोर योजना ठेवली.
योजनेचा अर्थ स्पष्ट होता.
शिवाने महाराजांचा वेश धारण करायचा...
शत्रूच्या हाती स्वतःला जाऊ द्यायचं...
आणि तोपर्यंत महाराजांनी दुसऱ्या मार्गाने विशाळगडाच्या दिशेने निघायचं.
याचा अर्थ...
शिवाला पकडलं जाणार होतं.
आणि कदाचित...
त्याचा मृत्यूही निश्चित होता.
महाराजांनी शिवाकडे पाहिलं.
आणि त्याला विचारलं...
“शिवा...
तुला माहीत आहे ना?
यात तुझ्या जीवाला धोका आहे.”
शिवा काशीदने महाराजांकडे पाहिलं.
त्याच्या चेहऱ्यावर भीती नव्हती.
तो आपल्या राजासमोर उभा होता.
आणि त्याला माहीत होतं...
स्वराज्यासाठी आज त्याचा जीव उपयोगी पडणार आहे.
तो तयार झाला.
कारण त्याच्यासाठी...
स्वतःचा जीव मोठा नव्हता.
स्वराज्य मोठं होतं.
आणि राजा...
शिवाजी महाराज!
आषाढातील ती काळोखी रात्र.
आकाश ढगांनी भरून गेलं होतं.
मुसळधार पाऊस कोसळत होता.
विजांचा कडकडाट होत होता.
सह्याद्रीच्या डोंगरांवर काळोख पसरला होता.
आणि त्या काळोखाचा फायदा घेत...
पन्हाळगडावरून दोन पालख्या निघाल्या.
एका पालखीत होता...
शिवाजी महाराजांचा वेश केलेला शिवा काशीद.
आणि दुसऱ्या दिशेने...
खऱ्या शिवाजी महाराजांची पालखी निघाली.
महाराजांसोबत होते...
बाजीप्रभू देशपांडे...
आणि निवडक मावळे.
सगळ्यांच्या मनात एकच ध्येय होतं...
विशाळगड गाठायचा!
पण...
शत्रूच्या छावणीतून जाणारी पहिली पालखी लवकरच सैनिकांच्या नजरेस पडली.
सैनिकांनी आरडाओरडा केला.
“शिवाजी पळतोय!”
क्षणात शत्रूचे सैनिक त्या पालखीच्या मागे धावले.
पालखी अडवण्यात आली.
सैनिकांनी आत पाहिलं.
आणि...
त्यांना दिसला...
शिवाजी महाराजांचा वेश केलेला शिवा काशीद!
त्यांना खात्री पटली...
शिवाजी महाराज पकडले गेले!
शिवा काशीदला सिद्दी जोहरसमोर नेण्यात आलं.
सिद्दीला आपल्या विजयाचा प्रचंड आनंद झाला.
त्याला वाटलं...
महिन्यांच्या वेढ्याचं फळ मिळालं!
शिवाजी महाराज आपल्या हातात आले!
पण...
काही वेळातच सत्य समोर आलं.
हा शिवाजी महाराज नव्हता.
हा होता...
महाराजांचा वेश धारण केलेला...
शिवा काशीद!
सिद्दी जोहरला समजलं...
की आपल्याला फसवलं गेलं आहे.
त्याचा संताप अनावर झाला.
पण शिवा काशीदच्या चेहऱ्यावर मात्र...
भीती नव्हती.
त्याला माहीत होतं...
आपला शेवट जवळ आला आहे.
पण त्याच वेळी...
त्याला आणखी एक गोष्ट माहीत होती.
त्याच्या या बलिदानामुळे...
खरे शिवाजी महाराज सुरक्षितपणे पुढे निघून गेले होते.
स्वराज्याचा राजा...
वाचला होता.
आणि म्हणून...
त्याचा मृत्यू म्हणजे पराभव नव्हता.
तो विजय होता!
शिवा काशीदने आपल्या राजासाठी...
आपल्या स्वराज्यासाठी...
आपल्या प्राणांचं बलिदान दिलं.
आणि त्याचं नाव...
इतिहासात अमर झालं.
पण...
कथा अजून संपलेली नव्हती.
तिकडे खरे शिवाजी महाराज...
अंधाऱ्या रात्रीतून पुढे जात होते.
मुसळधार पाऊस...
डोंगर-दऱ्या...
चिखल...
आणि मागे लागलेलं शत्रूचं सैन्य.
समोरचं लक्ष्य होतं...
विशाळगड!
महाराजांना विशाळगडावर पोहोचायचं होतं.
पण शत्रू त्यांचा पाठलाग करत होता.
सिद्दीला आता सत्य समजलं होतं.
शिवा काशीद हा महाराज नव्हता.
खरा शिवाजी...
तर पुढे निघून गेला होता!
सिद्दीच्या सैनिकांनी महाराजांचा पाठलाग सुरू केला.
आता प्रश्न होता...
महाराज विशाळगडावर सुरक्षित पोहोचणार कसे?
महाराज आणि त्यांचे मावळे पुढे जात होते.
पण मागून शत्रू जवळ येत होता.
वेळ कमी होता.
अंतर मोठं होतं.
आणि त्याच वेळी...
महाराजांसोबत असलेल्या एका पराक्रमी योद्ध्याने पुढाकार घेतला.
तो होता...
बाजीप्रभू देशपांडे!
बाजीप्रभूंनी परिस्थिती ओळखली.
आता महाराजांनी पुढे निघालंच पाहिजे.
आणि शत्रूला रोखण्यासाठी...
कोणीतरी मागे थांबणं आवश्यक होतं.
बाजीप्रभूंनी निर्णय घेतला.
“महाराज...
आपण पुढे जा.
विशाळगड गाठा.
शत्रूला आम्ही अडवतो!”
महाराजांना माहीत होतं...
याचा अर्थ काय आहे.
मागे राहणारे मावळे...
मृत्यूला सामोरे जाणार होते.
पण स्वराज्याचा राजा सुरक्षित राहणं आवश्यक होतं.
महाराज पुढे निघाले.
आणि बाजीप्रभू...
घोडखिंडीत शत्रूची वाट पाहत उभे राहिले.
पुढे काय झालं...
ही इतिहासातील आणखी एक अमर शौर्यगाथा आहे.
हजारो शत्रू सैनिक...
आणि त्यांच्या वाटेत उभा असलेला...
मोजक्या मावळ्यांचा ताफा.
समोर मृत्यू...
पण बाजीप्रभूंच्या मनात एकच निर्धार.
“महाराज विशाळगडावर सुखरूप पोहोचले पाहिजेत!”
तोफेचा आवाज ऐकू येईपर्यंत...
लढायचं!
आणि मग सुरू झाला...
पावनखिंडीचा तो अद्भुत रणसंग्राम.
पण...
ही कथा पुढची आहे.
पन्हाळगडातून महाराजांची सुटका...
ही केवळ एका किल्ल्यातून बाहेर पडण्याची घटना नव्हती.
ही होती...
बुद्धीची लढाई.
धैर्याची लढाई.
निष्ठेची लढाई.
आणि बलिदानाची लढाई.
एका बाजूला होते...
शिवाजी महाराज.
दुसऱ्या बाजूला...
प्रचंड शत्रुसैन्य.
पण महाराजांकडे होती...
अशक्य परिस्थितीतून मार्ग काढण्याची बुद्धी.
आणि त्यांच्यासोबत होते...
स्वराज्यासाठी स्वतःचा जीव देणारे मावळे.
शिवा काशीदसारखा निष्ठावान वीर...
आणि बाजीप्रभूसारखा रणधुरंधर!
शिवा काशीदने आपल्या बलिदानाने महाराजांना वेळ दिला.
बाजीप्रभूंनी आपल्या पराक्रमाने महाराजांचा मार्ग सुरक्षित केला.
आणि शिवाजी महाराज...
विशाळगडाकडे निघाले.
स्वराज्याचा हा प्रवास...
अजून खूप मोठा होता.
पण त्या काळोख्या रात्री...
पन्हाळगडाच्या वेढ्यातून बाहेर पडताना...
एक गोष्ट पुन्हा सिद्ध झाली होती.
राजा एकटा मोठा नसतो...
राजामागे उभे असलेले निष्ठावान मावळे...
त्याला इतिहास घडवण्याची ताकद देतात.
आणि म्हणूनच...
शिवा काशीदचं नाव आजही घेतलं जातं...
अत्यंत आदराने.
कारण त्याने स्वतःचा जीव देऊन...
आपल्या राजाचा जीव वाचवला.
आणि स्वराज्याच्या इतिहासात...
आपलं नाव कायमचं कोरून ठेवलं.
शिवा काशीद!
या स्वराज्यवीराला...
मानाचा मुजरा!
जय भवानी!
जय शिवराय!सह्याद्रीच्या कुशीत वसलेला...
पन्हाळगड!
एकेकाळी स्वराज्याचा हा मजबूत किल्ला...
आता मात्र शत्रूच्या प्रचंड वेढ्यात अडकला होता.
गडाच्या चारही बाजूंनी शत्रूचं सैन्य.
हजारो सैनिक...
तोफा...
घोडदळ...
आणि बाहेर पडण्याचा एकही मार्ग नाही.
गडावर मात्र एक वेगळीच शांतता होती.
पण...
ही शांतता एखाद्या भयंकर वादळापूर्वीची होती.
अफझलखानाच्या वधानंतर विजापूरच्या आदिलशाहीत मोठी खळबळ उडाली होती.
शिवाजी महाराजांचा वाढता प्रभाव आदिलशाहीसाठी मोठं आव्हान बनत होता.
म्हणून महाराजांचा बंदोबस्त करण्यासाठी आदिलशाहीने एक बलाढ्य सरदार पाठवला.
त्याचं नाव होतं...
सिद्दी जोहर!
सिद्दी जोहर प्रचंड सैन्य घेऊन स्वराज्यावर चालून आला.
त्याच्या सैन्यात हजारो सैनिक होते.
अफाट तोफखाना होता.
घोडदळ होतं.
आणि त्याचं एकच लक्ष्य होतं...
पन्हाळगड!
सिद्दी जोहरने पन्हाळगडाला असा वेढा घातला...
की गडावरून बाहेर पडणं जवळजवळ अशक्य झालं.
बाहेर शत्रू...
आत महाराज आणि मोजके मावळे.
आणि या सगळ्याच्या मध्ये...
स्वराज्याचा प्रश्न!
दिवस गेले...
आठवडे गेले...
आणि वेढा मात्र काही केल्या उठत नव्हता.
महाराजांना अपेक्षा होती की पावसाळा सुरू झाला...
की सह्याद्रीच्या मुसळधार पावसामुळे सिद्दी जोहरला वेढा उठवावा लागेल.
पण सिद्दी हटला नाही.
पाऊस कोसळत होता...
वारा सुटला होता...
चिखल झाला होता...
पण शत्रूचा वेढा कायम होता.
आता गडावरील अन्नधान्याचा साठा कमी होऊ लागला.
रसद संपत चालली होती.
दिवसेंदिवस परिस्थिती गंभीर होत होती.
महाराजांसमोर दोनच पर्याय होते.
एक...
गडावरच थांबायचं आणि शत्रूचा सामना करायचा.
किंवा...
धोक्याचा डोंगर समोर ठेवून गडातून बाहेर पडायचं.
पण बाहेर पडायचं तरी कसं?
चारही बाजूंनी शत्रू!
हजारो सैनिक!
प्रत्येक वाटेवर पहारा!
अशा परिस्थितीत...
गडातून बाहेर पडणं म्हणजे मृत्यूला आमंत्रण देण्यासारखं होतं.
पण शिवाजी महाराज म्हणजे संकटातही मार्ग शोधणारा राजा.
शत्रूला जे अशक्य वाटतं...
तेच शक्य करून दाखवणं...
हीच महाराजांची खासियत होती.
आणि आता महाराजांच्या मनात एक योजना आकार घेत होती.
एक अशी योजना...
ज्यात शत्रूला वाटेल की विजय त्याच्या हातात आला आहे.
महाराजांनी सिद्दी जोहरकडे तहाचा प्रस्ताव पाठवला.
संदेश असा होता...
“आम्ही तह करण्यास तयार आहोत.
पन्हाळगड तुमच्या स्वाधीन करण्याबाबतही आम्ही चर्चा करू.”
सिद्दी जोहरला हा निरोप मिळाला...
आणि त्याला वाटलं...
शिवाजी आता आपल्या तावडीत सापडला!
महिन्यांच्या वेढ्यानंतर...
शेवटी विजय जवळ आला होता.
शत्रूच्या छावणीत आत्मविश्वास वाढला.
काही ठिकाणी पहारे सैल झाले.
आणि...
महाराजांना हवी असलेली संधी मिळाली.
आता योजना सुरू झाली.
महाराजांनी ठरवलं...
आज रात्री पन्हाळगड सोडायचा!
पण महाराज बाहेर पडले...
तर शत्रूला लगेच कळणार.
मग एक कल्पना पुढे आली.
अशी कल्पना...
ज्यात शत्रूला महाराजच आपल्या हातात सापडले आहेत...
असं वाटणार होतं.
महाराजांसारखाच दिसणारा एक माणूस शोधण्यात आला.
तो होता...
शिवा काशीद!
शिवा काशीद व्यवसायाने नाभिक होता.
पण त्याचा चेहरा आणि शरीरयष्टी महाराजांशी मिळतीजुळती होती.
महाराजांचा पोशाख...
जिरेटोप...
आणि महाराजांसारखा वेश केल्यानंतर...
दूरून पाहणाऱ्याला तो शिवाजी महाराजच वाटत असे.
महाराजांनी त्याच्यासमोर योजना ठेवली.
योजनेचा अर्थ स्पष्ट होता.
शिवाने महाराजांचा वेश धारण करायचा...
शत्रूच्या हाती स्वतःला जाऊ द्यायचं...
आणि तोपर्यंत महाराजांनी दुसऱ्या मार्गाने विशाळगडाच्या दिशेने निघायचं.
याचा अर्थ...
शिवाला पकडलं जाणार होतं.
आणि कदाचित...
त्याचा मृत्यूही निश्चित होता.
महाराजांनी शिवाकडे पाहिलं.
आणि त्याला विचारलं...
“शिवा...
तुला माहीत आहे ना?
यात तुझ्या जीवाला धोका आहे.”
शिवा काशीदने महाराजांकडे पाहिलं.
त्याच्या चेहऱ्यावर भीती नव्हती.
तो आपल्या राजासमोर उभा होता.
आणि त्याला माहीत होतं...
स्वराज्यासाठी आज त्याचा जीव उपयोगी पडणार आहे.
तो तयार झाला.
कारण त्याच्यासाठी...
स्वतःचा जीव मोठा नव्हता.
स्वराज्य मोठं होतं.
आणि राजा...
शिवाजी महाराज!
आषाढातील ती काळोखी रात्र.
आकाश ढगांनी भरून गेलं होतं.
मुसळधार पाऊस कोसळत होता.
विजांचा कडकडाट होत होता.
सह्याद्रीच्या डोंगरांवर काळोख पसरला होता.
आणि त्या काळोखाचा फायदा घेत...
पन्हाळगडावरून दोन पालख्या निघाल्या.
एका पालखीत होता...
शिवाजी महाराजांचा वेश केलेला शिवा काशीद.
आणि दुसऱ्या दिशेने...
खऱ्या शिवाजी महाराजांची पालखी निघाली.
महाराजांसोबत होते...
बाजीप्रभू देशपांडे...
आणि निवडक मावळे.
सगळ्यांच्या मनात एकच ध्येय होतं...
विशाळगड गाठायचा!
पण...
शत्रूच्या छावणीतून जाणारी पहिली पालखी लवकरच सैनिकांच्या नजरेस पडली.
सैनिकांनी आरडाओरडा केला.
“शिवाजी पळतोय!”
क्षणात शत्रूचे सैनिक त्या पालखीच्या मागे धावले.
पालखी अडवण्यात आली.
सैनिकांनी आत पाहिलं.
आणि...
त्यांना दिसला...
शिवाजी महाराजांचा वेश केलेला शिवा काशीद!
त्यांना खात्री पटली...
शिवाजी महाराज पकडले गेले!
शिवा काशीदला सिद्दी जोहरसमोर नेण्यात आलं.
सिद्दीला आपल्या विजयाचा प्रचंड आनंद झाला.
त्याला वाटलं...
महिन्यांच्या वेढ्याचं फळ मिळालं!
शिवाजी महाराज आपल्या हातात आले!
पण...
काही वेळातच सत्य समोर आलं.
हा शिवाजी महाराज नव्हता.
हा होता...
महाराजांचा वेश धारण केलेला...
शिवा काशीद!
सिद्दी जोहरला समजलं...
की आपल्याला फसवलं गेलं आहे.
त्याचा संताप अनावर झाला.
पण शिवा काशीदच्या चेहऱ्यावर मात्र...
भीती नव्हती.
त्याला माहीत होतं...
आपला शेवट जवळ आला आहे.
पण त्याच वेळी...
त्याला आणखी एक गोष्ट माहीत होती.
त्याच्या या बलिदानामुळे...
खरे शिवाजी महाराज सुरक्षितपणे पुढे निघून गेले होते.
स्वराज्याचा राजा...
वाचला होता.
आणि म्हणून...
त्याचा मृत्यू म्हणजे पराभव नव्हता.
तो विजय होता!
शिवा काशीदने आपल्या राजासाठी...
आपल्या स्वराज्यासाठी...
आपल्या प्राणांचं बलिदान दिलं.
आणि त्याचं नाव...
इतिहासात अमर झालं.
पण...
कथा अजून संपलेली नव्हती.
तिकडे खरे शिवाजी महाराज...
अंधाऱ्या रात्रीतून पुढे जात होते.
मुसळधार पाऊस...
डोंगर-दऱ्या...
चिखल...
आणि मागे लागलेलं शत्रूचं सैन्य.
समोरचं लक्ष्य होतं...
विशाळगड!
महाराजांना विशाळगडावर पोहोचायचं होतं.
पण शत्रू त्यांचा पाठलाग करत होता.
सिद्दीला आता सत्य समजलं होतं.
शिवा काशीद हा महाराज नव्हता.
खरा शिवाजी...
तर पुढे निघून गेला होता!
सिद्दीच्या सैनिकांनी महाराजांचा पाठलाग सुरू केला.
आता प्रश्न होता...
महाराज विशाळगडावर सुरक्षित पोहोचणार कसे?
महाराज आणि त्यांचे मावळे पुढे जात होते.
पण मागून शत्रू जवळ येत होता.
वेळ कमी होता.
अंतर मोठं होतं.
आणि त्याच वेळी...
महाराजांसोबत असलेल्या एका पराक्रमी योद्ध्याने पुढाकार घेतला.
तो होता...
बाजीप्रभू देशपांडे!
बाजीप्रभूंनी परिस्थिती ओळखली.
आता महाराजांनी पुढे निघालंच पाहिजे.
आणि शत्रूला रोखण्यासाठी...
कोणीतरी मागे थांबणं आवश्यक होतं.
बाजीप्रभूंनी निर्णय घेतला.
“महाराज...
आपण पुढे जा.
विशाळगड गाठा.
शत्रूला आम्ही अडवतो!”
महाराजांना माहीत होतं...
याचा अर्थ काय आहे.
मागे राहणारे मावळे...
मृत्यूला सामोरे जाणार होते.
पण स्वराज्याचा राजा सुरक्षित राहणं आवश्यक होतं.
महाराज पुढे निघाले.
आणि बाजीप्रभू...
घोडखिंडीत शत्रूची वाट पाहत उभे राहिले.
पुढे काय झालं...
ही इतिहासातील आणखी एक अमर शौर्यगाथा आहे.
हजारो शत्रू सैनिक...
आणि त्यांच्या वाटेत उभा असलेला...
मोजक्या मावळ्यांचा ताफा.
समोर मृत्यू...
पण बाजीप्रभूंच्या मनात एकच निर्धार.
“महाराज विशाळगडावर सुखरूप पोहोचले पाहिजेत!”
तोफेचा आवाज ऐकू येईपर्यंत...
लढायचं!
आणि मग सुरू झाला...
पावनखिंडीचा तो अद्भुत रणसंग्राम.
पण...
ही कथा पुढची आहे.
पन्हाळगडातून महाराजांची सुटका...
ही केवळ एका किल्ल्यातून बाहेर पडण्याची घटना नव्हती.
ही होती...
बुद्धीची लढाई.
धैर्याची लढाई.
निष्ठेची लढाई.
आणि बलिदानाची लढाई.
एका बाजूला होते...
शिवाजी महाराज.
दुसऱ्या बाजूला...
प्रचंड शत्रुसैन्य.
पण महाराजांकडे होती...
अशक्य परिस्थितीतून मार्ग काढण्याची बुद्धी.
आणि त्यांच्यासोबत होते...
स्वराज्यासाठी स्वतःचा जीव देणारे मावळे.
शिवा काशीदसारखा निष्ठावान वीर...
आणि बाजीप्रभूसारखा रणधुरंधर!
शिवा काशीदने आपल्या बलिदानाने महाराजांना वेळ दिला.
बाजीप्रभूंनी आपल्या पराक्रमाने महाराजांचा मार्ग सुरक्षित केला.
आणि शिवाजी महाराज...
विशाळगडाकडे निघाले.
स्वराज्याचा हा प्रवास...
अजून खूप मोठा होता.
पण त्या काळोख्या रात्री...
पन्हाळगडाच्या वेढ्यातून बाहेर पडताना...
एक गोष्ट पुन्हा सिद्ध झाली होती.
राजा एकटा मोठा नसतो...
राजामागे उभे असलेले निष्ठावान मावळे...
त्याला इतिहास घडवण्याची ताकद देतात.
आणि म्हणूनच...
शिवा काशीदचं नाव आजही घेतलं जातं...
अत्यंत आदराने.
कारण त्याने स्वतःचा जीव देऊन...
आपल्या राजाचा जीव वाचवला.
आणि स्वराज्याच्या इतिहासात...
आपलं नाव कायमचं कोरून ठेवलं.
शिवा काशीद!
या स्वराज्यवीराला...
मानाचा मुजरा!
जय भवानी!
जय शिवराय!
